Modul 4: Các quá trình địa chất nội sinh Bài 2: Hoạt động magma 1. Khái quát về hoạt động magma a. Khái niệm về magma Magma là một hỗn hợp phức tạp của các chất ở trạng thái nóng chảy (thường là silicat, mặc dù có thể có cả các sulfur v.v...), có nguồn gốc từ manti và khi đông nguội sẽ trở thành đá magma. Magma có thể có thành phần khác nhau, các kiểu magma chủ yếu là siêu mafic, mafic và axit (acid). Magma kiềm xuất hiện từ magma mafic hoặc axit trong quá trình phân dị hoặc khi đồng hoá các đá vây quanh. J. Aubouin cho rằng duy nhất chỉ có một loại magma basalt (bazan) và từ đó trong quá trình phân dị kết tinh mới xuất hiện các kiểu magma còn lại. Levinson-Lessing thừa nhận có hai loại magma độc lập – granit và basalt. Phổ biến nhất là quan điểm cho rằng các magma thành phần siêu mafic và mafic xuất hiện do vật chất nóng chảy của manti trên, magma granit được thành tạo trong các quá trình nóng chảy cục bộ, siêu biến chất của các đá thuộc lớp granit của vỏ. Rittmann (1948) đề nghị phân biệt magma nguyên sinh, hoặc là nguyên thuỷ ở những phần sâu của Trái Đất từ trước Paleozoi; magma thứ sinh, hoặc là magma siêu biến chất xuất hiện trong các quá trình siêu biến chất, magma đồng hoá được thành tạo do sự nóng chảy và đồng hoá; magma hỗn nhiễm xuất hiện do sự pha lẫn của các magma. Thành phần chủ yếu của magma gồm SiO2, Al, Fe, Mg, Mn, Ca, Na, K, O2, H, Cl, F, B v.v.. . Các hợp phần không phải chất bốc gồm các oxyt như SiO2, Al2O3, FeO - Fe2O3, MgO, CaO, Na2O, K2O. Các nguyên tố chất bốc của magma chủ yếu ở trạng thái hoà tan trong nước và một lượng nhỏ hơn là các khí CO2, CO, H2, N2, SO2, S2, SO3, HCl, H2S cũng như một số nguyên tố khác như F, B v.v... Trong hỗn hợp của magma có các khí hoà tan; các tứ diện tạo thành từ một nguyên tử silicat được bao quanh bởi bốn oxy. Các tứ diện này hoặc là tách biệt, hoặc được nối lại vào các chuỗi, các mặt hoặc các khối rồi chúng được nối lại với nhau nhờ các nguyên tử oxy khác. Khi hàm lượng silic càng thấp thì lượng các tứ diện biệt lập càng nhiều, điều đó làm cho magma có tính linh động cao (hoặc độ nhớt thấp); chính do vậy mà magma mafic có độ linh động rất cao. Ngược lại, khi hàm lượng silic tăng lên sẽ làm tăng sự kết hợp của các tứ diện (SiO4)4-; điều đó làm tăng độ nhớt nên magma axit có độ nhớt cao. Một điều rất quan trọng về mặt địa chất là trong magma có các chất với các điểm nóng chảy khác nhau. Điểm nóng chảy của một hỗn hợp bao giờ cũng thấp
Download
Mã:
[Only registered and activated users can see links. Click Here To Register...]

Bài Viết Cùng Chuyên Mục: