Bài 3: Thủy quyển 3.2.4. Karst (Carxtơ) Karst là hiện tượng địa chất do quá trình hoà tan, rửa lũa các đá dễ hòa tan do nước dưới đất và nước trên bề mặt. Hiện tượng karst thể hiện trong địa hình ở sự thành tạo một hệ thống thủy văn ngầm và trên bề mặt xói mòn do nước chảy trên mặt và ngầm dưới đất trong khối đá bị karst hóa; đó cũng chính là những phần của một hệ thống thủy văn miền karst. Karst cũng tạo nên những dạng địa hình âm trên bề mặt và dạng địa hình rỗng dươí đất. Thuật ngữ “karst” xuất nguồn từ tên gọi của cao nguyên đá vôi ở tây bắc Nam Tư (đông bắc thành phố Trieste của Italia), nơi hiện tượng karst rất điển hình và được nghiên cứu sớm nhất. Các loại đá có khả năng karst hóa là những đá ví dụ như muối mỏ, thạch cao, anhydrit, đá vôi v.v.. có thể hòa tan được trong nước hoặc trong dung dịch nước chứa CO 2 hay một số axit khác. Trong thiên nhiên muối mỏ, thạch cao ít phổ biến và thường là những thể nhỏ, những thấu kính cho nên ta ít được thấy hiện tượng karst trên những loại đó. Ngược lại đá vôi và dôlomit, đặc biệt là đá vôi, rất phổ biến cho nên ta thường gặp karst trên đá vôi. Nước thiên nhiên bao giờ cũng hòa tan một lượng muối và khí carbonic. Các loại muối đó và nhất là khí carbonic có ảnh hưởng rất nhiều đến sự hòa tan của đá. Nước bão hòa khí carbonic hoà tan gấp bội đá vôi và dôlômit so với nước nguyên chất. Ví dụ CaC0 3 trong nước nguyên chất chỉ bị hòa tan 11,5 mg/l; nhưng nước chứa 1mg/l khí carbonic tự do sẽ hòa tan lượng CaC0 3 tới 50 - 60 mg/l. Sự có mặt của NaCl trong nước làm tăng độ hòa tan của thạch cao lên 2,5- 3,5 lần còn sự có mặt của sulfat magnesi làm giảm độ hòa tan của nó xuống số không. Quá trình hòa tan, rửa lũa đá vôi tạo nên những dạng địa hình rất đặc trưng ở ngay tại những dải núi đá vôi đó diễn ra . Bản chất của quá trình quá trình đó diễn ra theo phản ứng như sau: H 2 0 + C0 2  H 2 C0 3  ( H + , HC0 3 - ) H 2 C0 3 + CaC0 3  Ca(HC0 3 ) 2  CaCO 3  + H 2 0 + C0 2  Các dạng địa hình karst Trên bề mặt, hiện tượng karst tạo nên những dạng địa hình rất khác nhau. Karư hay địa hình luống cày là một dạng địa hình nhỏ phát triển rộng rãi trên bề mặt, đặc biệt tại sườn nghiêng của các khối đá vôi bị hòa tan trong vùng địa hình karst.
Download
Mã:
https://www.dropbox.com/s/08jyiqpad8pcn49/diachatvietnam.net-Hoat-dong-karst.zip

Bài Viết Cùng Chuyên Mục: